Ο πόλεμος στο Ιράν εκτιμάται ότι έχει κόστος που αγγίζει το 1 δισ. δολάρια ημερησίως για τις εμπλεκόμενες δυνάμεις αλλά επιφέρει ήδη μεγάλη ζημιά στην παγκόσμια οικονομία πυροδοτώντας ανησυχίες σε κυβερνήσεις και πολίτες καθώς το ράλι του πετρελαίου και η διαταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές, με αιχμή τα Στενά του Ορμούζ, φέρνουν πληθωριστικές πιέσεις, υπονομεύουν την ανάπτυξη και προκαλούν ένα μπαράζ ανατιμήσεων σε αγαθά και υπηρεσίες.
Είναι ενδεικτικό ότι το πετρέλαιο, παρά την περιορισμένη αποκλιμάκωση στις συναλλαγές της Πέμπτης (23.4.2026), αν και άνοιξε με άνοδο, συνεχίζει να διαπραγματεύεται γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι (Brent), καθώς οι εξελίξεις στο μέτωπο του πολέμου στο Ιράν και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ συντηρούν την αβεβαιότητα.
Είναι ενδεικτικό ότι από την αρχή του πολέμου:
- 100 πλοία λιγότερα περνούν την ημέρα από τα Στενά του Ορμούζ
- 42% είναι η άνοδος του πετρελαίου Brent
- 40% είναι η άνοδος του ευρωπαϊκού φυσικού αερίου
- 0,7% περίπου η πτώση της ισοτιμίας ευρώ/δολαρίου
- 20% περίπου αυξήθηκε κατά μέσο όρο στην Ελλάδα η τιμή της βενζίνης
- 34% η αύξηση της βενζίνης στις ΗΠΑ
- 4,31% η απόδοση του αμερικανικού 10ετούς ομολόγου
- 2,4% η αύξηση του δείκτη τροφίμων σύμφωνα με τον FAO
Τα όσα συμβαίνουν δεν θα μπορούσαν να αφήσουν ανέγγιχτη την κατηγορία βασικών τροφίμων, η τιμή των οποίων ανεβαίνει κατά 2,4% σε σχέση με τον Φεβρουάριο. Σύμφωνα με τον FAO Food Price Index, (δείκτης που παρακολουθεί τις παγκόσμιες τιμές καλαθιού τροφίμων) μέσα στον μήνα Μάρτιο αυξήθηκαν παγκοσμίως κατά μέσο όρο οι τιμές σε πολύ βασικά τρόφιμα όπως δημητριακά, ζάχαρη, κρέας, φυτικά έλαια και γαλακτοκομικά.
Στην άνοδο αυτή πρωταγωνίστησαν το σιτάρι (4,3%), η ζάχαρη (7,2%) και τα φυτικά έλαια (5,1%), με τις υπόλοιπες κατηγορίες να σημειώνουν μικρότερες ανόδους, την ώρα που ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζεται και απειλεί την παγκόσμια κοινότητα με επισιτιστική κρίση. Όπως επισημαίνεται από τον FAO, το μέλλον μοιάζει δυσοίωνο αν δεν επικρατήσει η ειρήνη στην Μέση Ανατολή, καθώς τα τρόφιμα θα συνεχίσουν να ακριβαίνουν.
Είναι ο δεύτερος συνεχόμενος μήνας που ο παγκόσμιος μέρος όρος τιμής των βασικών τροφίμων ανεβαίνει, αλλά σαφώς ταχύτερα. Από τον Ιανουάριο μέχρι τον Φεβρουάριο υπήρξε επίσης άνοδος, αλλά ήταν κάτω από το 0,5%.
Ο πόλεμος στο Ιράν φέρνει ανατιμήσεις σε κύματα δίνοντας ισχυρή ώθηση στις τιμές του πετρελαίου. Ας σημειωθεί ότι τα φυτικά έλαια εξαρτώνται πολύ από ενέργεια και μεταφορές, ενώ χρησιμοποιούνται και ως βιοκαύσιμα.
Η ζάχαρη έχει τη μεγαλύτερη αύξηση, καθώς πέρα από το κόστος μεταφοράς θεωρείται πως χρειάζεται και ενεργοβόρα παραγωγή για το τελικό προϊόν. Τα υπόλοιπα προϊόντα φυσικά και επηρεάζονται αλλά η αύξηση της τιμής τους δεν φτάνει τόσο άμεσα στον καταναλωτή όσο στα προηγούμενα.
Το μεγάλο «αγκάθι» του πληθωρισμού
Μετά το ξέσπασμα του πολέμου ο πληθωρισμός σε όλο τον πλανήτη σημειώνει άνοδο. Στις ΗΠΑ, τα πιο πρόσφατα στοιχεία του δείκτη τιμών καταναλωτή (CPI) επιβεβαιώνουν ότι ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε τον περασμένο μήνα, με τον γενικό δείκτη να σκαρφαλώνει από 2,4% τον Φεβρουάριο σε 3,3% τον Μάρτιο, σύμφωνα με το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ (Bureau of Labor Statistics).
Στην Ευρωζώνη, ο ετήσιος ρυθμός πληθωρισμού αναθεωρήθηκε προς τα πάνω στο 2,6% τον Μάρτιο του 2026, το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιούλιο του 2024, από αρχική εκτίμηση 2,5% και αυξήθηκε από το 1,9% του Φεβρουαρίου, ενώ όπως αναφέρει η Le Monde η Ευρώπη είναι πολύ στριμωγμένη λόγω του ότι σε κάποιες χώρες ο πληθωρισμός ξεπερνά το 2,5%. Η αύξηση προήλθε κυρίως από την ενέργεια, με τις τιμές να ανεβαίνουν κατά 5,1%.
Ράλι σε πετρέλαιο και καύσιμα
Οι τιμές των καυσίμων αποτελούν βραχνά για νοικοκυριά και επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο. Οι τιμές μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent, έχουν αυξηθεί κατά 42,5% σε σχέση τις τιμές πριν τον πόλεμο. Είναι ενδεικτικό ότι πριν την έναρξη του πολέμου η τιμή ανά βαρέλι βρισκόταν πέριξ των 70 δολαρίων, ενώ το WTI ήταν στα 67 δολάρια μια μέρα πριν τον πόλεμο. Τώρα, πλέον, το Brent κινείται στα 100 δολάρια, ενώ και το WTI κυμαίνεται συνήθως σε ένα εύρος 90 – 100 δολαρίων.
Η τιμή της βενζίνης αυξήθηκε θεαματικά, καθώς έφτασε να κοστίζει σήμερα πάνω από 34% ακριβότερα στην Αμερική ενώ διψήφια άνοδο σημειώνουν τα καύσιμα σε όλη την Ευρώπη.
Όλα τα παραπάνω οφείλονται σε μεγάλο βαθμό στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, που «στραγγαλίζει» την παγκόσμια οικονομία, καθώς τα εμπορικά πλοία δεν έχουν πρόσβαση. Τα στοιχεία του Bloomberg αναφέρουν ότι σήμερα περνάνε ημερησίως εκατό εμπορικά πλοία λιγότερα, ενώ κάποια διατρέχουν και κίνδυνο από ένοπλους στρατιώτες των Φρουρών της Επανάστασης.
Πηγή: www.newsit.gr