Δύο νέα παιδιά, 16 και 18 ετών, έχασαν τη ζωή τους στην Παναγιούδα της Λέσβου. Ένα ακόμη τροχαίο δυστύχημα που θα περάσει γρήγορα από τα δελτία ειδήσεων στις στατιστικές της ελληνικής ασφάλτου.
Μόνο που αυτή τη φορά υπάρχει μια εικόνα που δεν μπορεί να αγνοηθεί: ο στύλος φωτισμού πάνω στoν οποίo κατέληξε η μοτοσικλέτα βρίσκεται εμπρός από τις προστατευτικές μπαριέρες. Ακόμη πιο προβληματική είναι η ίδια η διαμόρφωση του δρόμου. Αν το υπερυψωμένο ρείθρο εμπρός από την μπαριέρα λειτουργεί ως πεζοδρόμιο ή διάδρομος πρόσβασης, τότε γεννάται ένα επιπλέον ερώτημα ασφαλείας: γιατί βρίσκεται εντός της ζώνης πρόσκρουσης;
Το δυστύχημα στη Λέσβο δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μία ακόμη τραγική είδηση της επικαιρότητας. Πρέπει να γίνει αφορμή για έναν ουσιαστικό έλεγχο επικινδυνότητας σε δρόμους, κόμβους και φωτιστικές εγκαταστάσεις σε όλην τη χώρα
Στη σύγχρονη οδική σχεδίαση, τόσο οι πεζές διαδρομές όσο και τα σταθερά εμπόδια τοποθετούνται πίσω από τα προστατευτικά συστήματα, ώστε η μπαριέρα να μπορεί πράγματι να λειτουργήσει ως μηχανισμός απορρόφησης και εκτροπής. Εδώ συμβαίνει το αντίθετο: η μπαριέρα συνυπάρχει με κολόνες, βάσεις και υπερυψωμένα στοιχεία σε έναν στενό χώρο χωρίς πραγματικό περιθώριο διαφυγής.
Και το ερώτημα είναι αμείλικτο: Ποιος σχεδιάζει δρόμους όπου ένα λάθος μετατρέπεται αυτόματα σε θανατική καταδίκη;
Διότι αυτό ακριβώς είναι η σύγχρονη φιλοσοφία οδικής ασφάλειας: ο δρόμος πρέπει να συγχωρεί το ανθρώπινο λάθος. Η διεθνής πρακτική δεν μιλά πλέον μόνο για ασφαλείς οδηγούς, αλλά για «forgiving roads»: δρόμους που είναι σχεδιασμένοι ώστε ένα λάθος να μη μετατρέπεται αυτομάτως σε θάνατο. Γι’ αυτό και προβλέπονται πλευρικές ζώνες ασφαλείας (clear zones), χωρίς άκαμπτα εμπόδια μέσα στην πιθανή τροχιά εκτροπής του οχήματος. Ο οδηγός μπορεί να αφαιρεθεί για ένα δευτερόλεπτο. Να πανικοβληθεί. Να χάσει τον έλεγχο. Να κάνει μια κακή εκτίμηση. Η υποδομή οφείλει να μειώσει τις συνέπειες αυτού του λάθους, όχι να τις πολλαπλασιάσει.
Οι μπαριέρες λοιπόν, υπάρχουν για να απορροφούν ενέργεια και να επαναφέρουν το όχημα στην πορεία του. Όχι για να λειτουργούν ως διάδρομος εκτόξευσης προς μια άκαμπτη κολόνα από ατσάλι και τσιμέντο.
Σε πολλές χώρες της Ευρώπης, στύλοι φωτισμού, πινακίδες και άλλα σταθερά εμπόδια απομακρύνονται από τη λεγόμενη «ζώνη πρόσκρουσης» ή χρησιμοποιούνται ειδικές απορροφητικές κατασκευές. Η λογική είναι απλή: όταν συμβεί το λάθος, ο δρόμος δεν πρέπει να σκοτώνει.
Στην Ελλάδα όμως συνεχίζουμε να βλέπουμε κολόνες μέσα σε νησίδες χωρίς προστασία, τσιμεντένια βάθρα λίγα εκατοστά από το οδόστρωμα, δέντρα εμπρός από μπαριέρες, επικίνδυνες διαμορφώσεις που αντιμετωπίζονται ως κάτι φυσιολογικό. Είναι μια κουλτούρα πρόχειρου σχεδιασμού όπου η αισθητική, το κόστος, η ευκολία εγκατάστασης, η άγνοια και η έλλειψη ελέγχου και πιστοποίησης μπαίνουν συχνά πάνω από την ασφάλεια.
Και ύστερα, κάθε φορά που συμβαίνει το μοιραίο, η συζήτηση περιορίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην ταχύτητα ή στην ευθύνη του οδηγού. Βολικό! Αλλά όχι ολόκληρη η αλήθεια.
Φυσικά και ο ΚΟΚ πρέπει να τηρείται. Φυσικά και η ανθρώπινη ευθύνη υπάρχει. Όμως ένα σοβαρό κράτος και μια σοβαρή αυτοδιοίκηση δεν σχεδιάζει δρόμους με τη λογική ότι κανείς δεν θα κάνει ποτέ λάθος. Τους σχεδιάζει γνωρίζοντας ότι το λάθος είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης. Αυτό ξεχωρίζει μια ασφαλή χώρα από μια χώρα που απλώς μετρά νεκρούς.
Το δυστύχημα στη Λέσβο δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μία ακόμη τραγική είδηση της επικαιρότητας. Πρέπει να γίνει αφορμή για έναν ουσιαστικό έλεγχο επικινδυνότητας σε δρόμους, κόμβους και φωτιστικές εγκαταστάσεις σε όλην τη χώρα. Διότι αν οι υποδομές μετατρέπουν μια εκτροπή σε βέβαιο θάνατο, τότε η ευθύνη δεν σταματά στο τιμόνι. Περνά και στον σχεδιασμό του δρόμου. Κι αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να συνεχίσει να θεωρείται «ατυχία».
Πηγή: www.drive.gr