Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στην αυτοκινητοβιομηχανία, θέτοντας νέους αυστηρούς κανόνες για την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση υλικών στα αυτοκίνητα.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τη νέα νομοθεσία με 437 ψήφους υπέρ, 112 κατά και 20 αποχές, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα νέο πλαίσιο που στοχεύει στη μείωση της κατανάλωσης πρώτων υλών και στην ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας στον κλάδο της αυτοκίνησης.
Η Ευρώπη στέλνει ένα σαφές μήνυμα στην παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία: το μέλλον δεν θα κριθεί μόνο από τους ρύπους και την ηλεκτροκίνηση, αλλά και από το πόσο αποτελεσματικά ένα αυτοκίνητο μπορεί να ανακυκλωθεί, ολοκληρώνοντας τον κύκλο ζωής του
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η παραγωγή οχημάτων αποτελεί έναν από τους πιο απαιτητικούς βιομηχανικούς τομείς σε κατανάλωση πόρων. Υπολογίζεται ότι ευθύνεται για περίπου το 10% της συνολικής κατανάλωσης πλαστικού στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για σχεδόν το 19% της βιομηχανικής ζήτησης χάλυβα.
Το θέμα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστεί κάποιος ότι στους ευρωπαϊκούς δρόμους κυκλοφορούν σήμερα περίπου 285,6 εκατομμύρια οχήματα, ενώ κάθε χρόνο σχεδόν 6,5 εκατομμύρια φτάνουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους.
Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι σημαντικές ποσότητες πολύτιμων υλικών εξακολουθούν να χάνονται, καθώς αρκετά αυτοκίνητα και παντός είδους οχήματα δεν καταλήγουν στα επίσημα δίκτυα ανακύκλωσης και αποσυναρμολόγησης.
Η πιο άμεση και ορατή αλλαγή αφορά τη χρήση ανακυκλωμένων πλαστικών στα καινούργια μοντέλα. Η νέα νομοθεσία προβλέπει ότι μέσα σε έξι χρόνια από την έναρξη εφαρμογής του κανονισμού, κάθε νέο αυτοκίνητο που θα διατίθεται στην ευρωπαϊκή αγορά θα πρέπει να περιέχει τουλάχιστον 15% ανακυκλωμένο πλαστικό.
Το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί στο 25% μετά από δέκα χρόνια, ενώ μέρος των υλικών θα πρέπει να προέρχεται από αυτοκίνητα που έχουν ήδη αποσυρθεί ή από μεταχειρισμένα εξαρτήματα. Στόχος είναι η δημιουργία ενός πραγματικού «κλειστού κύκλου», όπου η αυτοκινητοβιομηχανία θα επαναχρησιμοποιεί υλικά που προέρχονται από τα δικά της προϊόντα αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε νέες πρώτες ύλες.
Η ευρωπαϊκή απόφαση οδηγεί σε νέες απαιτήσεις ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού. Με τις αλλαγές να μην περιορίζονται στα υλικά. Οι κατασκευαστές θα πρέπει να σχεδιάζουν τα αυτοκίνητά τους έτσι ώστε να διευκολύνεται η αποσυναρμολόγηση και η ανάκτηση όσο το δυνατόν περισσότερων εξαρτημάτων στο τέλος της ζωής τους. Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να επηρεάσει τον τρόπο επιλογής υλικών, τις μεθόδους συναρμολόγησης και συνολικά τη φιλοσοφία εξέλιξης νέων μοντέλων.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί το δικαίωμα να προτείνει στο μέλλον αντίστοιχους στόχους ανακύκλωσης και για άλλα στρατηγικά υλικά, όπως ο χάλυβας, το αλουμίνιο, το μαγνήσιο και κρίσιμες πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται ευρέως στη σύγχρονη αυτοκινητοβιομηχανία.
Η νέα νομοθεσία μεταφέρει επίσης μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης στους ίδιους τους κατασκευαστές. Τρία χρόνια ύστερα από την έναρξη εφαρμογής των νέων κανόνων, οι αυτοκινητοβιομηχανίες θα υποχρεωθούν να συμμετέχουν οικονομικά στο κόστος συλλογής και διαχείρισης των οχημάτων που αποσύρονται από την κυκλοφορία σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παράλληλα, αυστηροποιούνται οι κανόνες για τις εξαγωγές μεταχειρισμένων οχημάτων. Αυτοκίνητα που χαρακτηρίζονται μη λειτουργικά ή ακατάλληλα για κυκλοφορία δεν θα μπορούν πλέον να εξάγονται εκτός ΕΕ, περιορίζοντας το φαινόμενο των οχημάτων που «εξαφανίζονται» από τα επίσημα συστήματα παρακολούθησης.
Παρά τη θετική ψήφο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η εφαρμογή των μέτρων δεν πρόκειται να ξεκινήσει άμεσα. Το κείμενο πρέπει πρώτα να λάβει και την τυπική έγκριση του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ η έναρξη εφαρμογής προβλέπεται 24 μήνες από την επίσημη έναρξη ισχύος του κανονισμού.
Αυτό σημαίνει ότι οι αυτοκινητοβιομηχανίες διαθέτουν ακόμη αρκετά χρόνια προσαρμογής πριν οι νέες απαιτήσεις γίνουν υποχρεωτικές στην πράξη.
Για τις περιβαλλοντικές οργανώσεις, ωστόσο, το χρονοδιάγραμμα θεωρείται υπερβολικά αργό. Για τους κατασκευαστές, αντίθετα, αποτελεί αναγκαία περίοδο προετοιμασίας ώστε να ανασχεδιάσουν αυτοκίνητα, εφοδιαστικές αλυσίδες και παραγωγικές διαδικασίες.
Το βέβαιο είναι ότι η Ευρώπη στέλνει ένα σαφές μήνυμα προς την παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία: το μέλλον δεν θα κριθεί μόνο από τις εκπομπές ρύπων και την ηλεκτροκίνηση, αλλά και από το πόσο αποτελεσματικά ένα αυτοκίνητο μπορεί να ανακυκλωθεί όταν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής του.
Πηγή: www.drive.gr