Σε περικοπές πτήσεων και περιορισμό δαπανών προχωρούν οι αεροπορικές εταιρείες, καθώς η εκτόξευση του κόστους των καυσίμων απειλεί την κερδοφορία τους ενόψει του χειμώνα, καθώς οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων για παραδόσεις σε έξι μήνες φτάνουν πλέον τα 1.200 με 1.300 δολάρια ανά τόνο, έναντι περίπου 700 δολαρίων που αποτελούν το συνηθισμένο επίπεδο αναφοράς για τον κλάδο, με τις εταιρείες να προσαρμόζουν τα προγράμματά τους στη νέα πραγματικότητα.
Οι πιέσεις από τα καύσιμα για τις αεροπορικές εταιρείες αποτυπώνονται ήδη στα οικονομικά αποτελέσματα και στον αριθμό των διαθέσιμων θέσεων, αφού περίπου 6 εκατ. θέσεις αφαιρέθηκαν τον Σεπτέμβριο από τα προγράμματα πτήσεων του τελευταίου τριμήνου του 2026, ενώ η αμερικανική Delta Air Lines αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της για τα ετήσια κέρδη, αναμένοντας αύξηση του κόστους καυσίμων κατά 6 δισ. δολάρια σε σύγκριση με πέρυσι.
Σύμφωνα με τους Financial Times, οι αεροπορικές εταιρείες προετοιμάζονται για έναν ιδιαίτερα δύσκολο χειμώνα, καθώς οι υψηλές τιμές των καυσίμων συμπίπτουν με την εποχική υποχώρηση της ζήτησης. Η easyJet και η Lufthansa έχουν ήδη προχωρήσει σε περιορισμό της διαθέσιμης χωρητικότητας, ενώ στελέχη του κλάδου προειδοποιούν ότι οι μικρότεροι αερομεταφορείς αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο οικονομικών προβλημάτων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, Μάικλ Ο’Λίρι, περιέγραψε την κατάσταση ως «μια κρίση σε πλήρη εξέλιξη», εκτιμώντας ότι οι πιέσεις θα συνεχιστούν και το επόμενο έτος. Μιλώντας στο Reuters, προειδοποίησε ότι οι τιμές των αεροπορικών καυσίμων, οι οποίες είναι περίπου 50% υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, ενδέχεται να παραμείνουν αυξημένες για ακόμη 12 έως 18 μήνες, επηρεάζοντας τον κλάδο έως το 2028.
Ο ίδιος εκτίμησε ότι οι αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια θα συνεχιστούν, καθώς οι εταιρείες θα επιχειρήσουν να μετακυλίσουν μέρος του πρόσθετου κόστους στους επιβάτες. Έχει μάλιστα προειδοποιήσει ότι οι τιμές των εισιτηρίων το επόμενο καλοκαίρι θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 20%.
Περικοπές πτήσεων και φόβοι για χρεοκοπίες
Οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα μικρότερων αεροπορικών εταιρειών εντείνονται, καθώς ο χειμώνας αποτελεί παραδοσιακά περίοδο χαμηλότερης ζήτησης και αυξημένων οικονομικών πιέσεων.
Όπως αναφέρουν οι Financial Times, ο διευθύνων σύμβουλος της IAG, Λουίς Γκαγιέγο, προειδοποίησε ότι μικρές και μεσαίες εταιρείες ενδέχεται να δυσκολευτούν να επιβιώσουν τους επόμενους μήνες. Οι ανησυχίες έρχονται μετά την κατάρρευση της αμερικανικής Spirit Airlines τον Μάιο και της airBaltic τον Σεπτέμβριο.
Η easyJet έχει διπλασιάσει τις προγραμματισμένες περικοπές της για τον χειμώνα, αφαιρώντας επιπλέον 700.000 θέσεις από το πρόγραμμά της. Σύμφωνα με στοιχεία της Cirium που επικαλούνται οι Financial Times, μόνο τον Σεπτέμβριο οι αεροπορικές εταιρείες αφαίρεσαν συνολικά 6 εκατ. θέσεις από τις προγραμματισμένες πτήσεις Οκτωβρίου, Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 1% της συνολικής χωρητικότητας.
Οι πιέσεις επεκτείνονται και στις υποχρεώσεις προς τις εταιρείες εκμίσθωσης αεροσκαφών. Σχεδόν δώδεκα αερομεταφορείς έχουν ζητήσει αναβολή πληρωμών για αρκετούς μήνες ή μείωση των μηνιαίων μισθωμάτων κατά περίπου 10%, σύμφωνα με πηγές της αγοράς που επικαλείται η βρετανική εφημερίδα.
Παράλληλα, οι εταιρείες επιταχύνουν την απόσυρση παλαιότερων αεροσκαφών που καταναλώνουν περισσότερα καύσιμα. Η easyJet επισπεύδει την αντικατάσταση των Airbus A319, ενώ η Lufthansa σχεδιάζει να αποσύρει νωρίτερα ορισμένα παλαιότερα αεροσκάφη και να περιορίσει τη χρήση μεγάλων Airbus A380 και Boeing 747 κατά τη χειμερινή περίοδο.
Αύξηση κόστους από τη λήξη συμβολαίων
Πρόσθετη επιβάρυνση δημιουργεί η σταδιακή λήξη των συμβολαίων αντιστάθμισης κινδύνου, μέσω των οποίων πολλές ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες είχαν εξασφαλίσει καύσιμα σε χαμηλότερες τιμές.
Καθώς τα συμβόλαια αυτά λήγουν, οι εταιρείες καλούνται είτε να συνάψουν νέες συμφωνίες σε υψηλότερες τιμές είτε να αγοράζουν καύσιμα από την αγορά, αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο κίνδυνο από ενδεχόμενες νέες ανατιμήσεις.
Ο διευθύνων σύμβουλος της easyJet, Κέντον Τζάρβις, επισήμανε στους Financial Times ότι ακόμη και οι τιμές για παραδόσεις σε έξι μήνες παραμένουν στα 1.200 με 1.300 δολάρια ανά τόνο, σημαντικά υψηλότερα από τα περίπου 700 δολάρια που θεωρούνται συνηθισμένα για τον κλάδο.
Την ίδια στιγμή, έχει διευρυνθεί σημαντικά η διαφορά ανάμεσα στην τιμή του αργού πετρελαίου και στην τιμή των αεροπορικών καυσίμων, γνωστή ως crack spread. Ως αποτέλεσμα αυτού, όμιλοι όπως η Lufthansa και η IAG έχουν αρχίσει να αντισταθμίζουν απευθείας τον κίνδυνο από τις τιμές των αεροπορικών καυσίμων και όχι μόνο από τις τιμές του πετρελαίου.
Οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες δεν χρησιμοποιούν αντίστοιχες στρατηγικές αντιστάθμισης για τα αεροπορικά καύσιμα, παραμένουν περισσότερο εκτεθειμένες στις αυξήσεις των τιμών.
Πρόσθετο κόστος 6 δισ. δολαρίων για την Delta
Ενδεικτική των πιέσεων είναι η περίπτωση της Delta Air Lines, η οποία αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της για τα ετήσια κέρδη, παρά την ισχυρή ζήτηση και τις αυξήσεις των αεροπορικών εισιτηρίων.
Σύμφωνα με το Reuters, η αμερικανική εταιρεία περιόρισε κατά σχεδόν 25% την πρόβλεψη για τα προσαρμοσμένα κέρδη ανά μετοχή το 2026, τα οποία πλέον εκτιμά μεταξύ 5,10 και 5,60 δολαρίων, έναντι προηγούμενης πρόβλεψης 6,50 έως 7,50 δολαρίων.
Η Delta αναμένει ότι ο λογαριασμός καυσίμων θα αυξηθεί κατά περίπου 6 δισ. δολάρια σε σχέση με το 2025. Μόνο στο τρίτο τρίμηνο, οι δαπάνες για καύσιμα αυξήθηκαν κατά 62% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 4,1 δισ. δολάρια, ποσό μεγαλύτερο κατά περισσότερα από 500 εκατ. δολάρια από τις προηγούμενες εκτιμήσεις της εταιρείας.
Παράλληλα, η μέση τιμή καυσίμων που πλήρωσε η Delta διαμορφώθηκε στα 3,61 δολάρια ανά γαλόνι, αυξημένη κατά 60% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, σύμφωνα με τα οικονομικά αποτελέσματα που ανακοίνωσε στις 9 Οκτωβρίου.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Εντ Μπάστιαν, προειδοποίησε ότι ο κλάδος ενδέχεται να χρειαστεί να περιορίσει περαιτέρω την αύξηση των πτήσεων το 2027, προκειμένου να προστατεύσει την κερδοφορία του.
Όπως μεταδίδει το Reuters, οι αμερικανικές αεροπορικές εταιρείες δαπάνησαν συνολικά 42,9 δισ. δολάρια για καύσιμα κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026, ποσό αυξημένο κατά 13,2 δισ. δολάρια σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Αντέχει η ζήτηση για ακριβά εισιτήρια
Παρά την αύξηση του λειτουργικού κόστους, η ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια δεν εμφανίζει την ίδια εικόνα σε όλες τις κατηγορίες. Οι πτήσεις μεγάλων αποστάσεων και οι θέσεις business class διατηρούν ισχυρή ζήτηση, ακόμη και μετά τις αυξήσεις των εισιτηρίων. Αντίθετα, μεγαλύτερες πιέσεις παρατηρούνται στις πτήσεις μικρών αποστάσεων και στα ταξίδια αναψυχής, ιδιαίτερα στην Ευρώπη.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Lufthansa, Κάρστεν Σπορ, εκτίμησε ότι οι εταιρείες χαμηλού κόστους αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες, καθώς οι επιβάτες που επιλέγουν ακριβότερες κατηγορίες εισιτηρίων εμφανίζονται λιγότερο ευαίσθητοι στις ανατιμήσεις. Η easyJet καταγράφει ασθενέστερες κρατήσεις για το επόμενο καλοκαίρι σε σύγκριση με προηγούμενες χρονιές, αν και διαπιστώνει ότι περισσότεροι επιβάτες πραγματοποιούν τις κρατήσεις τους πιο κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης.
Η IAG διατηρεί αμετάβλητη τη συνολική χειμερινή χωρητικότητά της, αλλά έχει περιορίσει ορισμένα δρομολόγια της Vueling από τη Βαρκελώνη, μεταφέροντας αεροσκάφη σε άλλες γραμμές.
Στις ΗΠΑ, η Delta εξακολουθεί να καταγράφει ισχυρή ζήτηση, ιδιαίτερα στις ακριβότερες κατηγορίες θέσεων και στα επαγγελματικά ταξίδια. Η εταιρεία προβλέπει αύξηση εσόδων περίπου 20% για το τέταρτο τρίμηνο, παρά τις πιέσεις από το ενεργειακό κόστος.
Το κρίσιμο ζήτημα για τις αεροπορικές εταιρείες τους επόμενους μήνες είναι εάν η ζήτηση θα παραμείνει αρκετά ισχυρή ώστε να στηρίξει τις αυξημένες τιμές των εισιτηρίων. Με το κόστος των καυσίμων να παραμένει υψηλό και τα συμβόλαια αντιστάθμισης να λήγουν, οι περικοπές πτήσεων και ο περιορισμός των δαπανών αναμένεται να συνεχίσουν να αποτελούν βασικές επιλογές για την προστασία της κερδοφορίας.
Πηγή: www.newsit.gr