Μια διάταξη που εύκολα περνά απαρατήρητη μέσα στο χάος των 376 άρθρων του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών φέρνει στο προσκήνιο σημαντικές αλλαγές στο καθεστώς λειτουργίας της ΔΕΗ, στην οποία το Υπερταμείο κατέχει μειοψηφικό ποσοστό.
Πρόκειται για το άρθρο 342 του πολυνομοσχεδίου, το οποίο προβλέπει ότι στις εταιρείες όπου το Υπερταμείο κατέχει μειοψηφικό ποσοστό δεν θα εφαρμόζονται πλέον έξι άρθρα του νόμου 4643/2019 που ρυθμίζουν καθεστώς προσλήψεων και εργασιακές σχέσεις.
Αυτό σημαίνει, πρακτικά, ότι έρχονται ανατροπές σε ειδικούς κανόνες που θεσπίστηκαν το 2019 ειδικά για τη ΔΕΗ και αφορούν τις προσλήψεις προσωπικού, τον έλεγχο του ΑΣΕΠ, τις συμβάσεις εργασίας, τις αμοιβές στελεχών, τις εθελούσιες εξόδους και τις μετακινήσεις εργαζομένων.
Το Υπερταμείο διαθέτει μειοψηφικό πακέτο μετοχών στη ΔΕΗ, ενώ τα άρθρα που παύουν να εφαρμόζονται αφορούν αποκλειστικά τη ΔΕΗ. Επομένως, η εταιρεία είναι ουσιαστικά και η μόνη που εμπίπτει στην κατηγορία που περιγράφει το άρθρο 342.
Ας δούμε όμως, αναλυτικά, τι ακριβώς αλλάζει με το άρθρο 342 για τις προσλήψεις, τις συμβάσεις, τις αμοιβές στελεχών, τις εθελουσίες εξόδους και τις μετακινήσεις εργαζομένων της ΔΕΗ:
1. Προσλήψεις: Τι γίνεται με τον έλεγχο του ΑΣΕΠ
Το πρώτο και σημαντικότερο ζήτημα αφορά τις προσλήψεις αορίστου χρόνου.
Ο νόμος του 2019 προέβλεψε ένα ειδικό σύστημα επιλογής προσωπικού στη ΔΕΗ. Η εταιρεία μπορούσε να πραγματοποιεί τις δικές της διαδικασίες προσλήψεων, αλλά με συγκεκριμένους κανόνες διαφάνειας.
Μεταξύ άλλων, προβλέπονταν:
- Δημόσια προκήρυξη των θέσεων εργασίας.
- Καθορισμένα προσόντα και κριτήρια επιλογής.
- Μοριοδότηση των υποψηφίων.
- Δυνατότητα υποβολής ενστάσεων.
- Έλεγχος των προκηρύξεων και των οριστικών πινάκων από το ΑΣΕΠ.
Το άρθρο 342 προβλέπει τη μη εφαρμογή του άρθρου 3 του νόμου 4643/2019, δηλαδή της διάταξης που περιλαμβάνει αυτόν τον ειδικό μηχανισμό.
Με απλά λόγια, η ΔΕΗ παύει να δεσμεύεται από τη συγκεκριμένη διαδικασία προσλήψεων με έλεγχο ΑΣΕΠ που καθιερώθηκε το 2019.
Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορεί αυτομάτως να προσλαμβάνει χωρίς κανόνες. Σημαίνει όμως ότι η συγκεκριμένη νομοθετική υποχρέωση δεν θα ισχύει πλέον με τη σημερινή της μορφή.
Και εδώ ανακύπτει το πρώτο σοβαρό ερώτημα: Ποιος θα ελέγχει στο εξής τις προσλήψεις και με ποια διαδικασία;
2. Ατομικές συμβάσεις: Τι αλλάζει για τους νεοπροσλαμβανόμενους
Ο ίδιος νόμος του 2019 δεν ρύθμισε μόνο τις προσλήψεις. Καθιέρωσε και ένα διαφορετικό καθεστώς εργασίας για το προσωπικό που προσλαμβάνεται με τις νέες διαδικασίες.
Ειδικότερα, επέτρεψε οι ατομικές συμβάσεις των νεοπροσλαμβανομένων να αποκλίνουν από την επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση και τον Κανονισμό Κατάστασης Προσωπικού της ΔΕΗ.
Οι αποκλίσεις μπορούσαν να αφορούν μισθούς, επιδόματα, άδειες, πρόσθετες παροχές και όρους λύσης της εργασιακής σχέσης.
Με το άρθρο 342 παύει να εφαρμόζεται και αυτή η ειδική νομοθετική πρόβλεψη.
Η αλλαγή είναι σημαντική, επειδή αγγίζει τη βάση πάνω στην οποία διαμορφώθηκαν οι εργασιακοί όροι του προσωπικού που προσλήφθηκε με το σύστημα του 2019.
Δεν προκύπτει, πάντως, αυτόματη αλλαγή των ήδη υπογεγραμμένων συμβάσεων. Για τους σημερινούς εργαζομένους, το τι θα ισχύσει εξαρτάται από τις συμβάσεις τους και τους υπόλοιπους εφαρμοστέους κανόνες.
3. Διευθυντικά στελέχη: Αλλάζει το ειδικό σύστημα προσλήψεων και αμοιβών
Το άρθρο 4 του νόμου 4643/2019 έδωσε στη ΔΕΗ τη δυνατότητα να προσλαμβάνει ανώτερα στελέχη με ειδικές διαδικασίες και συμβάσεις ορισμένου χρόνου.
Το σύστημα αυτό κάλυπτε θέσεις όπως: γενικοί διευθυντές, διευθυντές και άλλα ανώτερα διοικητικά στελέχη.
Προέβλεπε συμβάσεις έως τριών ετών, δυνατότητα ανανέωσης και ειδικό πλαίσιο καθορισμού αποδοχών.
Μάλιστα, για συγκεκριμένες κατηγορίες στελεχών θεσπίστηκε εξαίρεση από μισθολογικό περιορισμό του νόμου 4354/2015.
Το άρθρο 342 προβλέπει ότι δεν θα εφαρμόζεται πλέον ούτε το άρθρο 4.
Έτσι, αλλάζει η νομοθετική βάση του ειδικού συστήματος πρόσληψης και αμοιβής ανώτερων στελεχών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι διευθυντές θα απομακρυνθούν ή ότι οι μισθοί τους θα μειωθούν αυτομάτως. Σημαίνει ότι η εταιρεία δεν θα στηρίζεται πλέον στη συγκεκριμένη ειδική διάταξη για τις διαδικασίες αυτές.
4. Επιτροπή Προσλήψεων και Αμοιβών: Τι αλλάζει στον εσωτερικό έλεγχο
Το άρθρο 5 του νόμου του 2019 προέβλεπε ειδική Επιτροπή Προσλήψεων και Αμοιβών.
Η επιτροπή αυτή είχε ρόλο στη διαμόρφωση της πολιτικής προσλήψεων, στις διαδικασίες επιλογής στελεχών και στην πολιτική αποδοχών.
Με το άρθρο 342 παύει να εφαρμόζεται και η συγκεκριμένη ρύθμιση.
Αυτό σημαίνει ότι αλλάζει η ειδική νομοθετική βάση των αρμοδιοτήτων της επιτροπής.
Δεν καταργούνται όμως αυτομάτως οι επιτροπές που προβλέπει η γενική νομοθεσία για την εταιρική διακυβέρνηση των εισηγμένων επιχειρήσεων.
5. Εθελούσιες έξοδοι: Τι συμβαίνει με τα προγράμματα αποχώρησης
Το άρθρο 6 του νόμου 4643/2019 επέτρεψε στη ΔΕΗ και σε συγκεκριμένες εταιρείες του ομίλου να εφαρμόζουν στοχευμένα προγράμματα εθελουσίας εξόδου.
Οι διοικήσεις μπορούσαν να καθορίζουν ποιες κατηγορίες εργαζομένων θα συμμετείχαν, με ποιες προϋποθέσεις και με ποια οικονομικά κίνητρα.
Το άρθρο 342 περιλαμβάνει και αυτή τη διάταξη στις εξαιρέσεις.
Η ΔΕΗ δεν θα μπορεί πλέον να επικαλείται το συγκεκριμένο άρθρο του 2019 ως βάση για νέα προγράμματα εθελουσίας εξόδου.
Αυτό δεν σημαίνει ότι απαγορεύονται οι εθελούσιες αποχωρήσεις. Σημαίνει ότι θα πρέπει να στηρίζονται σε άλλη νόμιμη βάση.
6. Μετακινήσεις προσωπικού: Αλλάζουν οι ειδικοί κανόνες
Τα άρθρα 7 και 8 του νόμου 4643/2019 αφορούν τις μετακινήσεις εργαζομένων.
Το άρθρο 7 προβλέπει ειδικό μηχανισμό μεταφοράς προσωπικού μεταξύ της ΔΕΗ και συγκεκριμένων εταιρειών του ομίλου.
Το άρθρο 8 προβλέπει δυνατότητα μεταφοράς εργαζομένων από τη ΔΕΗ και ορισμένες εταιρείες της σε φορείς του Δημοσίου.
Οι διαδικασίες αυτές περιλαμβάνουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις, αποφάσεις αρμόδιων οργάνων και ρυθμίσεις για την αναγνώριση της προϋπηρεσίας.
Με το άρθρο 342 παύουν να εφαρμόζονται και οι δύο ειδικοί μηχανισμοί στη ΔΕΗ.
Άρα, δεν καταργείται γενικά η δυνατότητα μετακίνησης εργαζομένων, αλλά αλλάζουν οι ειδικές διαδικασίες που είχαν θεσπιστεί το 2019.
Τι δεν αλλάζει με το άρθρο 342
Η νέα διάταξη δεν καταργεί συνολικά τον νόμο 4643/2019.
Δεν αναφέρει το άρθρο 10, το οποίο επεκτείνει ορισμένες από τις ειδικές ρυθμίσεις σε συγκεκριμένες θυγατρικές της ΔΕΗ. Επομένως, δημιουργείται ζήτημα για τον τρόπο εφαρμογής του στις εταιρείες αυτές.
Δεν προβλέπει ούτε αναδρομική ακύρωση προσλήψεων, ούτε αυτόματη μεταβολή μισθών, ούτε ακύρωση ήδη ολοκληρωμένων προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου.
Το ερώτημα που μένει αναπάντητο
Το άρθρο 342 λέει ποιες ειδικές διατάξεις του 2019 δεν θα εφαρμόζονται πλέον. Δεν εξηγεί, όμως, με ποιο νέο, ενιαίο σύστημα θα γίνονται οι προσλήψεις και πώς θα καθορίζονται οι εργασιακοί όροι των νέων εργαζομένων.
Και αυτό είναι το ουσιαστικό ζήτημα για τους εργαζομένους.
Η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει εάν η αλλαγή θα συνοδευτεί από νέες εγγυήσεις διαφάνειας στις προσλήψεις, πώς θα προστατεύονται οι συλλογικές εργασιακές ρυθμίσεις και τι θα ισχύει για τους εργαζομένους που έχουν ήδη προσληφθεί με το καθεστώς του 2019.
Πηγή: www.newsit.gr