Σοβαρό πλήγμα δέχεται ο Μπενιαμίν Νετανιάχου στο Ισραήλ, καθώς ο Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τοράχ (JUT), το κόμμα των υπερορθόδοξων (χαρεντίμ) ασκενάζι που συμμετείχε στον απερχόμενο συνασπισμό, αρνήθηκε σήμερα (05.11.2026) να τον προτείνει για εντολοδόχο πρωθυπουργό. Η απόφαση ενισχύει τον ηγέτη της αντιπολίτευσης, Γκάντι Άιζενκοτ.
Η άρνηση του JUT να στηρίξει τον Μπενιαμίν Νετανιάχου ανακοινώθηκε μετά τη σημερινή πρωινή συνάντηση με τον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ. Ο Χέρτσογκ υποδέχεται αυτή την εβδομάδα τα κόμματα για να αποφασίσει σε ποιον θα δώσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Ενώ μετά τις εκλογές του 2022 το κόμμα είχε προτείνει τον Νετανιάχου, αυτή τη φορά, σύμφωνα με την προεδρία, «η παράταξη Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τοράχ δεν πρότεινε κανέναν βουλευτή για τον σχηματισμό κυβέρνησης».
Η στρατιωτική θητεία φέρνει τη ρήξη
Το JUT, που συμμετείχε και στην πρώτη κυβέρνηση Νετανιάχου το 1996, εκπροσωπεί Εβραίους με καταγωγή από την Ανατολική και Κεντρική Ευρώπη. Μαζί με το Shass, το κόμμα των σεφαραδιτών από τη Βόρεια Αφρική και τις αραβικές χώρες, είναι τα μεγαλύτερα υπερορθόδοξα κόμματα.
Και τα δύο αντιτίθενται σθεναρά στην υποχρεωτική στράτευση των σπουδαστών θρησκευτικών σχολών, ένα ζήτημα που διχάζει την ισραηλινή κοινωνία. Ο Νετανιάχου στήριξε την εξαίρεσή τους, όμως δεν κατάφερε να περάσει νόμο που να την κατοχυρώνει οριστικά, προκαλώντας τη δυσαρέσκειά τους.
Τα νούμερα στην Κνεσέτ
Για πλειοψηφία στην Κνεσέτ απαιτούνται 61 βουλευτές. Την προηγούμενη εβδομάδα, το στρατόπεδο Νετανιάχου συγκέντρωνε 53 έδρες και το μπλοκ του Άιζενκοτ 48. Χωρίς τις 7 έδρες του JUT, η στήριξη στον Νετανιάχου πέφτει στις 46, ενώ ο Άιζενκοτ, που εξασφάλισε χθες και την αραβική λίστα Raam, φτάνει τις 56.
Από όσους συναντά σήμερα ο Χέρτσογκ, μόνο η Ενωμένη Λίστα, η μεγάλη παράταξη των Αράβων του Ισραήλ, δεν έχει ανακοινώσει ποιον προτείνει. Ο πρόεδρος μπορεί να παρατείνει τις διαβουλεύσεις έως τις 11 Νοεμβρίου.
Ρυθμιστής το Shass;
Το Shass, που από το 1984 έχει συμμετάσχει στις περισσότερες κυβερνήσεις, δεξιές ή αριστερές, στηρίζεται και σε λαϊκά στρώματα της περιφέρειας των μεγάλων πόλεων. Ήταν από τους μεγάλους χαμένους των εκλογών του Οκτωβρίου: σύμφωνα με την ανάλυση των εκλογικών χαρτών, έχασε το 37% της ψήφου των λαϊκών στρωμάτων και το 22% της θρησκευτικής του βάσης, πέφτοντας από 11 σε 6 έδρες.
Ο Γκιλάντ Μάλαχ, ερευνητής του Κέντρου για τη Δημοκρατία και ειδικός στους υπερορθόδοξους, εκτιμά ότι το θέμα της στρατιωτικής θητείας έγινε δίκοπο μαχαίρι για το κόμμα. Η αποτυχία του να εξασφαλίσει την οριστική απαλλαγή των υπερορθόδοξων από τη στράτευση δυσαρέστησε τη θρησκευτική του βάση. Ταυτόχρονα, η εμμονή στο θέμα απομάκρυνε τους φτωχότερους σεφαραδίτες, που υπηρετούν σε δυσανάλογα μεγάλο ποσοστό στον στρατό και ένιωσαν ότι το Shass αγνόησε τα δικά τους προβλήματα. Μετά την αποτυχία του νόμου, το κόμμα αποχώρησε από τον συνασπισμό, έμεινε όμως στο μπλοκ Νετανιάχου για τις εκλογές.
Ο πρώην βουλευτής του Shass, Γιόσι Ταϊέμπ, που έχει υπηρετήσει στον στρατό, είπε στο AFP ότι οι ραβίνοι του κόμματος είναι πλέον έτοιμοι να δεχθούν τη στράτευση των νέων, με εξαίρεση όσους μελετούν την Τορά με πλήρες ωράριο στις ταλμουδικές σχολές. Αυτό θα μπορούσε να ανοίξει δρόμο για διάλογο με τον Άιζενκοτ, που είναι ανοιχτός σε κοινωνική θητεία για τους υπερορθόδοξους.
Ο Μάλαχ θεωρεί τις πιθανότητες ελάχιστες, άλλοι αναλυτές όμως πιστεύουν ότι ένας συμβιβασμός είναι εφικτός αν ο Άιζενκοτ πάρει την εντολή. Προς το παρόν, το Shass δηλώνει ότι θα στηρίξει τον Νετανιάχου.
Πηγή: www.newsit.gr