Η Ευρώπη εισέρχεται σε μια ιδιαίτερα δυναμική και ασυνήθιστα ψυχρή για την εποχή καιρική φάση, καθώς μια βαθιά αυλώνα ανώτερων στρωμάτων εγκαθίσταται πάνω από την κεντρική και δυτική ήπειρο, μεταφέροντας πολικές αέριες μάζες πολύ νοτιότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα για τα μέσα Μαΐου.
Το νέο αυτό μοτίβο δημιουργήθηκε μετά την ανάπτυξη ισχυρού αντικυκλωνικού μπλοκαρίσματος στον βόρειο Ατλαντικό, το οποίο ανάγκασε τον αεροχείμαρρο να αποκτήσει έντονα μεσημβρινή κυκλοφορία, επιτρέποντας την κάθοδο ψυχρών αερίων μαζών προς την Ευρώπη.
Παράλληλα, πάνω από τον πυρήνα της ηπείρου οργανώνεται ένα εκτεταμένο χαμηλό σύστημα με πολύ ψυχρές θερμοκρασίες στα 500 mbar, το οποίο αναμένεται να παραμείνει σχεδόν στάσιμο για αρκετές ημέρες.
Παράλληλα, πάνω από τον πυρήνα της ηπείρου οργανώνεται ένα εκτεταμένο χαμηλό σύστημα με πολύ ψυχρές θερμοκρασίες στα 500 mbar, το οποίο αναμένεται να παραμείνει σχεδόν στάσιμο για αρκετές ημέρες.
Η βαθιά αυτή αυλώνα θα προκαλέσει έντονες αρνητικές θερμοκρασιακές αποκλίσεις σε μεγάλο μέρος της δυτικής, κεντρικής και νότιας Ευρώπης από την Πέμπτη έως και την Κυριακή. Σε αρκετές περιοχές οι θερμοκρασίες θα βρεθούν 10 έως και 14 βαθμούς Κελσίου κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα, με το ψυχρότερο τμήμα της αέριας μάζας να κατεβαίνει σταδιακά προς τη Μεσόγειο και τα Βαλκάνια.
Το σύστημα συνοδεύεται από εκτεταμένο πεδίο χαμηλών πιέσεων στην επιφάνεια, ενώ την ίδια στιγμή ισχυρές αντικυκλωνικές πιέσεις διατηρούνται στον Ατλαντικό και στις Αζόρες. Αυτό το «κλειδωμένο» μοτίβο εμποδίζει την ταχεία μετατόπιση της διαταραχής, παρατείνοντας τη διάρκεια της ψυχρής εισβολής και της αστάθειας.
Οι θερμοκρασίες σε αρκετές περιοχές της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης θα παραμείνουν εξαιρετικά χαμηλές για την εποχή, με μέγιστες μόλις 10-15 βαθμών Κελσίου, ενώ σε ορεινά και ημιορεινά τμήματα αναμένονται ακόμη χαμηλότερες τιμές. Οι ελάχιστες θερμοκρασίες το πρωί του Σαββάτου ενδέχεται να προσεγγίσουν το μηδέν σε πολλές περιοχές, διατηρώντας αυξημένο τον κίνδυνο παγετού.
Ταυτόχρονα, η σύγκρουση της ψυχρής αέριας μάζας με τις θερμότερες και ιδιαίτερα υγρές αέριες μάζες της Μεσογείου ενεργοποιεί έναν ισχυρό υποτροπικό αεροχείμαρρο πάνω από τη νότια Ευρώπη. Η ενίσχυση των ανέμων στα μεσαία και ανώτερα στρώματα της τροπόσφαιρας αυξάνει σημαντικά τη διάτμηση ανέμου, δημιουργώντας ευνοϊκές συνθήκες για οργανωμένες καταιγίδες.
Οι προγνωστικοί δείκτες αστάθειας δείχνουν μέτριες τιμές CAPE πάνω από την Ιταλία, την Αδριατική και τα δυτικά Βαλκάνια, οι οποίες σε συνδυασμό με τη δυναμική υποστήριξη της ανώτερης ατμόσφαιρας ευνοούν την ανάπτυξη πολυκυτταρικών και υπερκυτταρικών καταιγίδων.
Οι περιοχές που φαίνεται να κινδυνεύουν περισσότερο από έντονα φαινόμενα είναι η βόρεια Ιταλία, οι ανατολικές ακτές της Αδριατικής, η Σλοβενία, η Κροατία, η Βοσνία-Ερζεγοβίνη και τμήματα της Σερβίας και του Μαυροβουνίου. Τα φαινόμενα ενδέχεται να συνοδεύονται από μεγάλο χαλάζι, πολύ ισχυρές ριπές ανέμου, έντονη ηλεκτρική δραστηριότητα και τοπικά πλημμυρικά επεισόδια.
Ιδιαίτερα αυξημένα αναμένονται και τα ύψη βροχής, κυρίως κατά μήκος οροσειρών όπως τα Απέννινα, οι Δειναρικές Άλπεις και τα Καρπάθια, όπου η νοτιοδυτική ροή μεταφέρει συνεχώς υγρασία πάνω σε ορεινά εμπόδια. Σε ορισμένες περιοχές τα συνολικά ύψη βροχής μπορεί να ξεπεράσουν τα 100 έως 150 χιλιοστά.
Η ψυχρή αέρια μάζα θα είναι αρκετά ισχυρή ώστε να προκαλέσει νέες σημαντικές χιονοπτώσεις στις Άλπεις, με τα προγνωστικά μοντέλα να δίνουν ακόμη και 50 εκατοστά φρέσκου χιονιού έως τη Δευτέρα. Χιονοπτώσεις αναμένονται και στα κεντρικά Πυρηναία.
Πώς θα επηρεαστεί η Ελλάδα
Η Ελλάδα θα βρεθεί στην ανατολική περιφέρεια της βαθιάς αυλώνας, γεγονός που σημαίνει ότι δεν θα δεχθεί το πιο ακραίο κομμάτι του ψυχρού πυρήνα, ωστόσο η μεταβολή του καιρού θα είναι αισθητή και κατά τόπους έντονη.
Από την Παρασκευή έως και τις αρχές της επόμενης εβδομάδας, ψυχρότερες αέριες μάζες θα κατηφορίσουν και προς την περιοχή μας, ρίχνοντας αισθητά τη θερμοκρασία κυρίως στη βόρεια και κεντρική χώρα. Οι θερμοκρασίες θα κινηθούν 5 έως 8 βαθμούς κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή, ενώ στα ορεινά η απόκλιση θα είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Οι μέγιστες θερμοκρασίες στη Μακεδονία, τη Θράκη και τη Θεσσαλία πιθανότατα δεν θα ξεπεράσουν τους 18 με 20 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε ορεινές περιοχές θα παραμείνουν κοντά στους 10-12 βαθμούς. Οι ελάχιστες θερμοκρασίες τις πρωινές ώρες θα πέσουν σε μονοψήφιες τιμές σε πολλές ηπειρωτικές περιοχές, με πιθανότητα τοπικού παγετού σε ορεινά τμήματα της δυτικής Μακεδονίας.
Παράλληλα, η ενίσχυση της αστάθειας λόγω της ψυχρής λίμνης στα ανώτερα στρώματα θα οδηγήσει στην ανάπτυξη καταιγίδων κυρίως από τις μεσημβρινές ώρες και μετά. Τα φαινόμενα θα επηρεάζουν κυρίως την Ήπειρο, τη δυτική και κεντρική Μακεδονία, τη Θεσσαλία, τη δυτική Στερεά και πιθανώς τμήματα της Πελοποννήσου.
Το περιβάλλον θα ευνοεί κατά τόπους ισχυρές καταιγίδες με αυξημένη ηλεκτρική δραστηριότητα, μικρομεσαίο χαλάζι και τοπικά μεγάλα ύψη βροχής σε μικρό χρονικό διάστημα. Η παρουσία ισχυρότερων ανέμων στα μεσαία στρώματα της τροπόσφαιρας αυξάνει και στην Ελλάδα τις τιμές της διάτμησης, χωρίς ωστόσο να φαίνεται αυτή τη στιγμή τόσο ακραίο περιβάλλον όσο στα δυτικά Βαλκάνια και την Ιταλία.
Οι άνεμοι θα στραφούν σταδιακά σε βόρειους-βορειοδυτικούς και θα ενισχυθούν στα πελάγη, ιδιαίτερα στο Αιγαίο, όπου δεν αποκλείεται να αγγίξουν τα 6 με 7 μποφόρ, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την αίσθηση ψύχρας.
Προς τα μέσα της επόμενης εβδομάδας, το βαθύ χαμηλό αναμένεται να εξασθενήσει και να απομακρυνθεί ανατολικότερα, καθώς ο αντικυκλώνας στον Ατλαντικό υποχωρεί και αρχίζει να εγκαθίσταται πιο σταθερό πεδίο υψηλών πιέσεων στη δυτική και κεντρική Ευρώπη.
Αυτό θα επιτρέψει τη σταδιακή επαναφορά θερμότερων αερίων μαζών και στη χώρα μας, με τη θερμοκρασία να επιστρέφει σε κανονικά επίπεδα και πιθανώς αργότερα μέσα στον Μάιο να κινηθεί ακόμη και πάνω από τα φυσιολογικά για την εποχή όρια.
Πηγή: www.diaforetiko.gr