Η βιταμίνη D και η Β12 είναι σημαντικές, αλλά πολλοί κάνουν ένα βασικό λάθος με τα συμπληρώματα χωρίς να το γνωρίζουν. Δείτε πότε χρειάζονται πραγματικά και τι να προσέξετε.
Πολλοί άνθρωποι παίρνουν βιταμίνες D ή Β12 χωρίς να έχουν κάνει ποτέ εξετάσεις. Το ακούν από φίλους, το βλέπουν στο ίντερνετ και ξεκινούν μόνοι τους, πιστεύοντας ότι «καλό κάνει». Όμως τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Οι βιταμίνες δεν είναι πάντα αθώες, ειδικά όταν λαμβάνονται χωρίς λόγο ή σε μεγάλες ποσότητες. Σε κάποιες περιπτώσεις, μπορεί να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό. Η σωστή χρήση τους χρειάζεται καθοδήγηση, γιατί κάθε οργανισμός έχει διαφορετικές ανάγκες. Το σημαντικό είναι να γνωρίζετε πότε πραγματικά χρειάζεστε συμπλήρωμα και πότε όχι. Μια απλή εξέταση αίματος μπορεί να σας γλιτώσει από λάθη που κάνουν πολλοί καθημερινά χωρίς να το καταλαβαίνουν.
Η ανεξέλεγκτη λήψη βιταμινών μπορεί να γίνει επικίνδυνη, ιδιαίτερα όταν καταναλώνονται σε υψηλές δόσεις και για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Το πιο συχνό λάθος είναι η χρήση συμπληρωμάτων χωρίς ιατρική ένδειξη ή χωρίς προηγούμενο έλεγχο. Πολλοί λαμβάνουν βιταμίνη D ή Β12 επειδή «την παίρνουν όλοι» ή επειδή τη βλέπουν να προτείνεται στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ωστόσο, οι βιταμίνες δεν είναι πάντα ακίνδυνες, ειδικά όταν λαμβάνονται χωρίς λόγο και σε υψηλές δόσεις. Ένα ακόμη συχνό λάθος είναι η αγορά σκευασμάτων αμφιβόλου προέλευσης μέσω διαδικτύου, χωρίς την καθοδήγηση επαγγελματία υγείας.
Τα παραπάνω επισημαίνει ο ενδοκρινολόγος και ακαδημαϊκός συνεργάτης του Εργαστηρίου Βιοχημείας της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, Σπύρος Καρράς, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, με αφορμή την ανακοίνωσή του με θέμα «Βιταμίνη D και Βιταμίνη Β12 – Σε ποιους, πότε και πώς;», η οποία θα παρουσιαστεί στο 12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Εφαρμοσμένης Φαρμακευτικής, που διοργανώνει ο Φαρμακευτικός Σύλλογος Θεσσαλονίκης στις 28 και 29 Μαρτίου.
Βιταμίνη D: Συχνή η έλλειψη, όχι όμως για όλους τα συμπληρώματα
Η βιταμίνη D αποτελεί βασικό ρυθμιστή της οστικής και μυϊκής υγείας. Η κύρια πηγή της είναι η έκθεση στον ήλιο (80–90%), ενώ μικρότερη ποσότητα λαμβάνεται από τη διατροφή.
Παρά το γεγονός ότι η Ελλάδα έχει έντονη ηλιοφάνεια, η ανεπάρκεια βιταμίνης D είναι αρκετά συχνή. Αυτό οφείλεται κυρίως στον σύγχρονο τρόπο ζωής, που περιλαμβάνει πολλές ώρες σε εσωτερικούς χώρους, αλλά και στη χρήση αντηλιακών.
Η έλλειψη βιταμίνης D μπορεί να συνδέεται με προβλήματα όπως οστεομαλακία, ραχίτιδα και αυξημένο κίνδυνο πτώσεων στους ηλικιωμένους. Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι μπορεί να συμβάλλει στη ρύθμιση του σακχάρου σε άτομα με προδιαβήτη.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά δεδομένα που να δικαιολογούν τη μαζική χορήγησή της στον γενικό πληθυσμό χωρίς συγκεκριμένες ενδείξεις.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, η έλλειψη δεν δίνει έντονα συμπτώματα και διαπιστώνεται μέσω εξετάσεων αίματος. Μπορεί να εμφανιστεί με κόπωση, μυϊκή αδυναμία ή πόνους στα οστά, ενώ στους ηλικιωμένους αυξάνει τον κίνδυνο πτώσεων.
Ο έλεγχος και η χορήγηση συμπληρωμάτων συνιστώνται κυρίως σε άτομα αυξημένου κινδύνου, όπως:
Η αξιολόγηση γίνεται με τη μέτρηση της 25(OH)D στο αίμα, ενώ δεν συνιστάται συστηματικός έλεγχος σε υγιή άτομα χωρίς λόγο.
Η χορήγηση γίνεται συνήθως από το στόμα, με δοσολογία που προσαρμόζεται ανάλογα με τις ανάγκες. Σε σοβαρή ανεπάρκεια απαιτούνται υψηλότερες δόσεις για συγκεκριμένο διάστημα, με επανέλεγχο μετά από 3–4 μήνες.
Η υπερδοσολογία είναι σπάνια, αλλά μπορεί να συμβεί όταν γίνεται ανεξέλεγκτη χρήση συμπληρωμάτων.
Βιταμίνη Β12: Ποιοι έχουν μεγαλύτερη ανάγκη
Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τη σύνθεση του DNA, τη σωστή λειτουργία του νευρικού συστήματος και την παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Η έλλειψή της είναι πιο συχνή σε:
Μπορεί να εμφανιστεί με κόπωση, αναιμία, μούδιασμα στα άκρα, αστάθεια στο περπάτημα και προβλήματα μνήμης. Σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει νευρολογικές βλάβες που δεν είναι πάντα αναστρέψιμες.
Κίνδυνοι από την υπερβολική χρήση και ο ρόλος του φαρμακοποιού
Η υπερβολική και ανεξέλεγκτη χρήση βιταμινών ενέχει κινδύνους. Στην περίπτωση της βιταμίνης D, η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει αυξημένα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα, οδηγώντας σε πέτρες στα νεφρά, νεφρική βλάβη και άλλες σοβαρές επιπλοκές.
Για τον λόγο αυτό, τα συμπληρώματα πρέπει να λαμβάνονται μόνο με ιατρική ένδειξη και υπό καθοδήγηση επαγγελματία υγείας.
Ο φαρμακοποιός έχει καθοριστικό ρόλο:
Η σωστή χρήση των βιταμινών D και Β12 πρέπει να βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και εξατομικευμένη προσέγγιση, με στόχο την προστασία της υγείας και την αποφυγή περιττών ή επικίνδυνων παρεμβάσεων.
Η υγεία σας δεν είναι θέμα τύχης ούτε μόδας. Μικρές καθημερινές επιλογές μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά, αρκεί να γίνονται σωστά. Αν μέχρι σήμερα παίρνετε βιταμίνες χωρίς να το έχετε ψάξει, ίσως είναι η στιγμή να κάνετε ένα βήμα πίσω και να δείτε τι πραγματικά χρειάζεται ο οργανισμός σας. Μην βασίζεστε σε ό,τι ακούτε ή βλέπετε – δώστε αξία στην πρόληψη και στη σωστή ενημέρωση. Ένα απλό check μπορεί να σας προστατεύσει από λάθη που κάνουν οι περισσότεροι. Φροντίστε τον εαυτό σας με τρόπο ουσιαστικό, γιατί η πραγματική υγεία χτίζεται με σωστές επιλογές.
Το άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και βασίζεται σε επιστημονικές πηγές.
ΠΗΓΗ: www.giatros-in.gr
Πηγή: www.truelife.gr