Ποιες αλλαγές φέρνει στον δημοσκοπικό χάρτη η δημιουργία δύο νέων κομματικών σχηματισμών; Ποια από τα υφιστάμενα κόμματα επηρεάζονται περισσότερο; Και σε ποιο βαθμό αναδιαμορφώνεται ο οδικός χάρτης προς τις εκλογές και την κυβερνησιμότητα –με δεδομένο ότι οι κάλπες θα στηθούν πλέον σε λιγότερο από έναν χρόνο και με το όλο και πιο πιθανό σενάριο να είναι αυτό μιας ασαφούς ως προς την αυτοδυναμία λαϊκής ετυμηγορίας;
Η νέα δημοσκόπηση της RealPolls για το Protagon, η πρώτη της σειράς που διεξήχθη λαμβάνοντας υπόψιν τόσο την ίδρυση της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» όσο και την ανακοίνωση του κόμματος Τσίπρα, περιγράφει όντως εντυπωσιακές αλλαγές στο μισό του δημοσκοπικού χάρτη – υπό την έννοια ότι αυτή που παραμένει σημαντική, αν και όχι καταλυτική ακόμη, είναι η μάχη για τη δεύτερη θέση. H πρωτιά της Νέας Δημοκρατίας, για μία ακόμα φορά, δεν αμφισβητείται, τουναντίον η παρουσία δύο νέων πολιτικών φορέων λειτουργεί συσπειρωτικά στην, φρέσκια και από το συνέδριο, γαλάζια βάση, ενώ, παράλληλα ο κατακερματισμός της αντιπολίτευσης παραμένει αθεράπευτος.
Υπό αυτό το πρίσμα, η RealPolls και το Protagon, παρουσιάζουν σήμερα και μια έρευνα μέσα στην έρευνα: το σενάριο που από την προδιαγραφόμενη «μη πόλωση» των πρώτων εκλογών, περάσουμε σε ένα πιο πολωτικό σκηνικό, σε δεύτερες εκλογές, εκεί όπου το δεύτερο κόμμα θεωρητικά μπορεί να προσελκύσει ψηφοφόρους άλλων παρατάξεων, αλλά και η ΝΔ να συσπειρώσει άλλες δυνάμεις.
Η νέα έρευνα της RealPolls για το Protagon διεξήχθη το τριήμερο 23-25 Μαΐου σε πανελλαδικό δείγμα 1.667 ατόμων και όντως καταγράφει μεγάλες αλλαγές.
Στην πρόθεση ψήφου (Πίνακας Ι), η ΝΔ παρουσιάζει πολύ υψηλότερη συσπείρωση και ανεβαίνει στο 27,5%, κερδίζοντας σχεδόν τρεις ποσοστιαίες μονάδες από την προηγούμενη έρευνα του Απριλίου (24,6%), όταν το αποτύπωμα των υποθέσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ και του Μακάριου Λαζαρίδη είχε βλάψει τα ποσοστά και τη δημοτικότητα του κυβερνώντος κόμματος.
Πρόκειται, βέβαια, για μια εντυπωσιακή ανάκαμψη, η οποία όμως απαιτείται να ερμηνευτεί προσεκτικά: η αύξηση οφείλεται κυρίως στη συμπίεση της δεξαμενής των αναποφάσιστων (από 18% τον Απρίλιο σε 9% σήμερα), καθώς τμήμα τους «κατέβηκε» στα νέα κόμματα αλλά παράλληλα ενεργοποίησε την σκληρή βάση της ΝΔ.
Δεύτερη δύναμη στην πρόθεση ψήφου αναδεικνύεται το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα, με 14,1%, ενώ η Ελπίδα για τη Δημοκρατία της Μαρίας Καρυστιανού ακολουθεί με 11,4%. Συνολικά τα δύο νέα μορφώματα συγκεντρώνουν 25,5% —ποσοστό που σχεδόν αγγίζει αυτό της ΝΔ και σε κάθε περίπτωση αποτυπώνει το μέγεθος της μετακίνησης που τα παραδοσιακά κόμματα υφίστανται προς την πλευρά του νέου.
Οι μεγάλοι χαμένοι της σύγκρισης είναι ευδιάκριτοι:
♦ Η Πλεύση Ελευθερίας υποχωρεί από το 6,1% του Απριλίου στο 3,7% τώρα, καθώς ένα μεγάλο μέρος του δυναμικού της μεταναστεύει προς τα δύο νέα κόμματα — η αντισυστημική ψήφος βρήκε δύο πιο φρέσκα οχήματα. Στη δε πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος, το κόμμα της Ζωής Κωνσταντοπούλου καταρρέει από το 10,7% στο 4,5%.
♦ Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής υφίσταται μια αιμορραγία 1,8 μονάδας στην πρόθεση ψήφου, από 10,4% τον Απρίλιο στο 8,6% τώρα. Η μηνιαία απώλεια φτάνει τις 5,7 μονάδες στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος, καθώς το κόμμα Τσίπρα αναμετριέται μαζί του και απορροφά αναποφάσιστους ψηφοφόρους του κεντροαριστερού χώρου.
♦ ΣΥΡΙΖΑ και ΜέΡΑ25 σχεδόν εξανεμίζονται, καθώς η ηγεμονία της αριστερής αντιπολίτευσης φαίνεται, σε πρώτη φάση τουλάχιστον, να μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στον κ. Τσίπρα. Ο ΣΥΡΙΖΑ από 3,8% στην πρόθεση ψήφου, υποχωρεί στο 1,2% και το κόμμα του Γιάνη Βαρουφάκη από το 3,4% πέφτει στο 1,5%.
Στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματος (Πίνακας ΙΙ), η ΝΔ βρίσκεται στο 29,1%, πάνω από την εκλογική της επίδοση στις ευρωεκλογές που ήταν 28,31%, αλλά κάτω από τη μέτρηση του Απριλίου (30,6%), γεγονός που αποδίδεται στη μείωση της δεξαμενής των αναποφάσιστων.
Δεύτερο το κόμμα Τσίπρα με 16,1%, τρίτο το κόμμα Καρυστιανού με 13,1%, ενώ το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ είναι τέταρτο, έχοντας χάσει το διψήφιο (9,4%). Πέμπτο είναι το ΚΚΕ με 7,4% (από 6,3% του Απριλίου), έκτη η Ελληνική Λύση με 5,6% (από 7% τον Απρίλιο), έβδομη η Πλεύση Ελευθερίας με 4,5% και όγδοη η Φωνή Λογικής με 4,1% (από 3,7%).
Η ακτινογραφία των δύο νέων
Τι πιστεύει ο κόσμος για το κόμμα Τσίπρα: Η επιστροφή του πρώην Πρωθυπουργού δεν αποτιμάται θετικά (Πίνακας ΙΙΙ). Στην ερώτηση εάν ήταν αναγκαία η επιστροφή Τσίπρα λόγω αδυναμίας της υπάρχουσας αξιωματικής αντιπολίτευσης, το 61,6% απαντά αρνητικά (46,7% «σίγουρα όχι», 14,9% «μάλλον όχι») έναντι 33,6% θετικά. Το εύρημα είναι αντιφατικό: ενώ το ΠΑΣΟΚ έχει συμπιεστεί κάτω από 10%, η κοινή γνώμη δεν αναγνωρίζει ρητά «κενό» στην αξιωματική αντιπολίτευση — υποδηλώνοντας ότι η δυναμική του Τσίπρα τροφοδοτείται περισσότερο από συμβολικά παρά από στρατηγικά κίνητρα.
Πιο εντυπωσιακό είναι ότι μόνο ένα 34,0% πιστεύει ότι ο Τσίπρας θα αποτελέσει παράγοντα συσπείρωσης του κεντροαριστερού χώρου (9,8% «σίγουρα ναι», 24,2% «μάλλον ναι»), ενώ 56,1% απαντά αρνητικά.
Στο ερώτημα εάν διαθέτει τη δύναμη να σταθεί ως αντίπαλο δέος στη ΝΔ, οι απόψεις είναι σχεδόν διχασμένες (38,9% ναι, 52,0% όχι), ενώ στο πιο φιλόδοξο σενάριο —να βγει πρώτο κόμμα— το 81,9% απαντά αρνητικά (61,3% «σίγουρα όχι», 20,6% «μάλλον όχι»). Με άλλα λόγια, ο Τσίπρας αναγνωρίζεται ως ισχυρός παίκτης της αντιπολίτευσης, αλλά όχι ως διεκδικητής της εξουσίας.
Τι πιστεύει ο κόσμος για το κόμμα Καρυστιανού: Η αποτίμηση της Ελπίδας για τη Δημοκρατία είναι διαφορετική (Πίνακας IV). Στο συμβολικό επίπεδο, το 58,8% θεωρεί ότι το συγκεκριμένο κόμμα εκφράζει την αγανάκτηση της κοινωνίας απέναντι στο πολιτικό σύστημα (28,9% «σίγουρα ναι», 29,9% «μάλλον ναι»), έναντι μόλις 35,3% αρνητικών απαντήσεων. Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία παραμένει, στη συνείδηση των πολιτών, πρωτίστως κίνημα διαμαρτυρίας.
Παράλληλα, το 61,6% θεωρεί ότι θα προσελκύσει κυρίως ψηφοφόρους που σήμερα δηλώνουν αποχή ή αναποφάσιστους (15,8% «σίγουρα ναι», 45,8% «μάλλον ναι»). Η ερμηνεία αυτή είναι κρίσιμη: σημαίνει ότι η κοινή γνώμη αντιλαμβάνεται την Ελπίδα για τη Δημοκρατία όχι ως μεταφορά ψήφων από άλλα κόμματα, αλλά ως ενεργοποίηση μιας απενεργοποιημένης δεξαμενής. Αν επιβεβαιωθεί, η κυρία Καρυστιανού θα μεταβάλει τη συμμετοχή πριν μεταβάλει την κατανομή.
Όμως η εμπιστοσύνη στην πολιτική συγκρότηση του εγχειρήματος είναι περιορισμένη: μόλις 17,8% πιστεύει ότι διαθέτει την πολιτική συγκρότηση για να λειτουργήσει ως αξιόπιστο κόμμα εξουσίας, ενώ 73,2% απαντά αρνητικά (27,3% «μάλλον όχι», 45,9% «σίγουρα όχι»). Αντίστοιχα, το 65,5% πιστεύει ότι θα εξαντληθεί γρήγορα ως φαινόμενο και θα μειωθεί η επιρροή της — μια πρόβλεψη που αποτυπώνει το συστημικό σκεπτικισμό απέναντι σε νέα πολιτικά μορφώματα στην Ελλάδα.
Πρόκειται για ένα διπλό προφίλ: η Καρυστιανού αναγνωρίζεται ως ηθική φωνή και σύμβολο αγανάκτησης, αλλά δεν αντιμετωπίζεται ως πιθανός φορέας διακυβέρνησης.
Η ακτινογραφία του ΠΑΣΟΚ
Η αποτίμηση του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ στο νέο τοπίο είναι ίσως το πιο κρίσιμο εύρημα της έρευνας (Πίνακας V). Το 60,6% θεωρεί ότι θα χάσει σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων του προς το κόμμα Τσίπρα (20,7% «σίγουρα ναι», 39,9% «μάλλον ναι»), έναντι μόλις 32,4% που το αρνείται. Πρόκειται για κρίση εμπιστοσύνης απέναντι στην ηγεμονική θέση του κόμματος μέσα στον κεντροαριστερό χώρο — μια θέση που το ΠΑΣΟΚ είχε αναλάβει ακριβώς λόγω της απουσίας του Τσίπρα.
Συμπληρωματικά, μόλις 38,2% πιστεύει ότι το ΠΑΣΟΚ θα διατηρήσει την ηγεμονία του στον κεντροαριστερό χώρο (6,0% «σίγουρα ναι», 32,2% «μάλλον ναι»), ενώ 51,9% απαντά αρνητικά. Η εικόνα του ΠΑΣΟΚ ως «φυσικού» δεύτερου κόμματος, που είχε εδραιωθεί τους τελευταίους μήνες, φαίνεται να διαρρηγνύεται.
Παράλληλα, το 29,6% πιστεύει ότι μέρος των ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ θα μετακινηθεί προς τη ΝΔ, λόγω της αυξημένης πόλωσης που φέρνει η επιστροφή του κ. Τσίπρα —εύρημα συμβατό με την παρατηρούμενη ανάκαμψη της ΝΔ στην παρούσα μέτρηση. Ενα τμήμα του κεντρώου χώρου του ΠΑΣΟΚ φαίνεται να βλέπει τη ΝΔ ως ασφαλέστερη επιλογή σε ένα ρευστό περιβάλλον με δύο νέους «αντισυστημικούς» πόλους.
Τέλος, στο πιο πολιτικά καθοριστικό ερώτημα —εάν το ΠΑΣΟΚ παραμένει η πιο πιθανή εναλλακτική διακυβέρνησης απέναντι στη ΝΔ— η κοινή γνώμη είναι σχεδόν ισοδύναμα διχασμένη: 37,6% ναι, 55,0% όχι. Με τα δύο νέα κόμματα να διεκδικούν τον ρόλο της κύριας αντιπολίτευσης, ο Νίκος Ανδρουλάκης βλέπει το κεντρικό αφήγημα της «εναλλακτικής διακυβέρνησης» — που είχε υπερασπιστεί όλους τους προηγούμενους μήνες— να χάνει την απήχησή του.
Η ακτινογραφία της ΝΔ
Παρά τη μικρή ποσοτική φθορά στην πρόβλεψη εκλογικού αποτελέσματα, η ΝΔ παραμένει η μόνη σταθερά του πολιτικού συστήματος (Πίνακας VI). Το 57,6% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι το κυβερνών κόμμα ωφελείται από τον κατακερματισμό της αντιπολίτευσης (22,6% «σίγουρα ναι», 35,0% «μάλλον ναι»), ενώ το 56,2% πιστεύει ότι θα δεχθεί πίεση από το κόμμα Καρυστιανού σε τμήματα ψηφοφόρων της.
Ωστόσο, μόνο το 39,5% πιστεύει ότι η ΝΔ διασφαλίζει την πρωτιά με μεγάλη διαφορά (52,6% όχι), ενώ το 70,5% θεωρεί δεδομένο ότι θα χρειαστεί να αναζητήσει εταίρους για να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση (30,4% «σίγουρα ναι», 40,1% «μάλλον ναι»). Στην άμεση ερώτηση «ποιο κόμμα πιστεύετε ότι θα κερδίσει τις επόμενες εκλογές», η ΝΔ συγκεντρώνει 56,2% — ποσοστό που σχεδόν διπλάσιο της εκτιμώμενης εκλογικής της επιρροής. Η αντίληψη της κυβερνητικής συνέχειας παραμένει ισχυρή, ακόμα κι όταν η εκλογική βάση της κυβέρνησης δοκιμάζεται.
Τα τρία σενάρια μιας δεύτερης Κυριακής
Το πιο τολμηρό τμήμα της έρευνας είναι η προβολή της ψήφου μιας ιδιαίτερα πιθανής δεύτερης κάλπες υπό τρία διαφορετικά σενάρια πρώτου εκλογικού αποτελέσματος. Στα παρακάτω ποσοστά (επί εγκύρων ψήφων, αφαιρώντας λευκά/άκυρα, αποχή και αναποφάσιστους) έχουν ενσωματωθεί και οι ψηφοφόροι των δύο πρώτων κομμάτων που δηλώνουν ότι «δεν θα άλλαζαν» την ψήφο τους.
Σενάριο 1: ΝΔ – ΠΑΣΟΚ: Στην υπόθεση ότι το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ έρχεται δεύτερο την πρώτη Κυριακή, στη δεύτερη η ΝΔ συγκεντρώνει 33,5% και το ΠΑΣΟΚ 27,3% (Πίνακας VII). Η διαφορά υπέρ της ΝΔ είναι 6,21 μονάδες — η μεγαλύτερη από τα τρία σενάρια. Παράλληλα, ένα εντυπωσιακό 39,1% δηλώνει ότι θα ψήφιζε «ότι και την πρώτη Κυριακή», δηλαδή θα παρέμενε στο μικρότερο κόμμα της επιλογής του. Αυτό υποδηλώνει ότι σε αυτό το σενάριο η συσπείρωση γύρω από το ΠΑΣΟΚ ως «δεύτερο πόλο» είναι η ασθενέστερη — η μεγάλη πλειοψηφία των ψηφοφόρων τρίτων κομμάτων αρνείται να μετακινηθεί προς αυτό.
Σενάριο 2: ΝΔ – Κόμμα Τσίπρα Εδώ η εικόνα αντιστρέφεται. Η ΝΔ συγκεντρώνει 37,0% και πλησιάζει υπό προϋποθέσεις την αυτοδυναμία, ενώ το κόμμα Τσίπρα αναρριχάται στο 31,9% (Πίνακας VIII). Η διαφορά συμπιέζεται στις 5,09 μονάδες, ενώ μόνο το 31,05% δηλώνει ότι θα ψήφιζε «ότι και την πρώτη Κυριακή». Με άλλα λόγια, το κόμμα Τσίπρα λειτουργεί ως ένας κάποιος πόλος συσπείρωσης: τραβάει σημαντικό μέρος των μικρότερων κομμάτων της αντιπολίτευσης, αλλά ταυτόχρονα κινητοποιεί και τη βάση της ΝΔ που πιο εύκολα ψηφίζει «αμυντικά» απέναντι σε έναν παλιό αντίπαλο.
Σενάριο 3: ΝΔ – Κόμμα Καρυστιανού Σε αυτό το σενάριο καταγράφεται η μικρότερη διαφορά (Πίνακας IX): 3,41 μονάδες, με τη ΝΔ στο 34,0% και την Ελπίδα για τη Δημοκρατία στο 30,6%. Είναι το σενάριο όπου η κυβέρνηση έρχεται πιο κοντά να χάσει την πρωτιά — όχι επειδή η Καρυστιανού πατάει πάνω σε σταθερή κομματική βάση, αλλά επειδή το κίνημά της λειτουργεί ως δοχείο διαμαρτυρίας από όλο το πολιτικό φάσμα. Παράλληλα, 35,3% δηλώνει ότι θα κρατούσε την αρχική του επιλογή — ισχυρή ένδειξη ότι το κίνημα Καρυστιανού δεν έχει ακόμα συγκροτηθεί ως «κανονικός» πολιτικός πόλος.
Στην ερώτηση πάντως εάν η ψήφος στην πρώτη Κυριακή θα εξαρτηθεί από το ποιο κόμμα διαφαίνεται ότι θα έρθει δεύτερο, το 80,2% (62,0% «σίγουρα όχι» + 18,2% «μάλλον όχι») απαντά αρνητικά. Το σχήμα της «χρήσιμης ψήφου» έχει μειωθεί δραστικά ως πολιτικό αντανακλαστικό — ένδειξη ότι ο εκλογικός χάρτης παραμένει ρευστός αλλά οι ψηφοφόροι κινούνται βάσει ταυτότητας, όχι στρατηγικού υπολογισμού (Πίνακας X).
Η έρευνα της RealPolls για το Protagon πραγματοποιήθηκε με τηλεφωνική μέθοδο (μηνύματα σε κινητά τηλέφωνα με τυχαία δειγματοληψία και χρήση κωδικών μιας χρήσης) σε πανελλαδικό δείγμα 1.667 ατόμων 17 ετών και άνω, στο διάστημα 23–25 Μαΐου 2026.
Δειγματοληπτικό σφάλμα ±2,8% (διάστημα εμπιστοσύνης 95%, bootstrap). Στάθμιση πολλαπλών μεταβλητών (πρότυπα ANES) σε ηλικία, φύλο, περιφέρεια ψήφου και ψήφο βουλευτικών 2023.
Η εκτίμηση εκλογικής επιρροής βασίζεται σε μοντέλο LightGBM Classification με ακρίβεια άνω του 84%.
Πηγή: www.diaforetiko.gr