Καθώς ο αριθμός των νεκρών αυξήθηκε στους 74 μετά την φονική σύγκρουση τρένων υψηλής ταχύτητας στην Ισπανία – δεύτερη μέσα σε 9 μήνες και μεγαλύτερη στην Ευρώπη έως τώρα – οι ερευνητές επικεντρώνονται στο «ανεξήγητο» ανθρώπινο λάθος που οδήγησε στην τραγωδία της Τετάρτης (28.10.2026) στο Τολέδο.
Οι ισπανικές αρχές δήλωσαν ότι το πιο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία, όπου ένα τρένο γεμάτο επιβάτες έτρεχε με ταχύτητα άνω των 190 χλμ/ώρα όταν χτύπησε από πίσω ένα άλλο επιβατικό τρένο που είχε ακινητοποιηθεί στις γραμμές.
Το ισπανικό Υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι έξι ακόμη θύματα προστέθηκαν στον αριθμό των νεκρών κατά τη διάρκεια της νύχτας, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στο δυστύχημα σε 74.
Στην ανακοίνωσή του, το υπουργείο ανέφερε επίσης ότι έλαβε 67 αναφορές από οικογένειες που εξακολουθούν να αναζητούν τους αγαπημένους τους και ότι οι αξιωματούχοι βρίσκονται ακόμη στη διαδικασία ταυτοποίησης 52 σορών.
Ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, δήλωσε ότι το θανατηφόρο δυστύχημα συνέβη αφού ένα τρένο της Renfe έλαβε άδεια να συνεχίσει το ταξίδι του – παρά το ενεργό κόκκινο φανάρι λόγω ακινητοποιημένου τρένου στη γραμμή μπροστά, το οποίο εκμεταλλευόταν η ιταλική κοινοπραξία Iryo.
Ο Πουέντε είπε ότι το κόκκινο σηματοδότη είχε εκδοθεί λόγω βλάβης στην επικοινωνία των υπολογιστών, η οποία σταμάτησε αυτόματα την κυκλοφορία, και δόθηκε μια «ανεξήγητη» εντολή από το κεντρικό κέντρο διοίκησης για να κινηθεί το τρένο Renfe. Είπε ότι οι μηχανικοί των τρένων δεν φέρουν ευθύνη.
Το συνδικάτο Solidarity, το οποίο συνδέεται με το ακροδεξιό κόμμα Vox της Ισπανίας, πραγματοποίησε διαδήλωση στη Μαδρίτη το βράδυ της Τετάρτης απαιτώντας την παραίτηση του Puente, ενώ στάλθηκαν και αστυνομικές δυνάμεις των ΜΑΤ.
Μετά το δυστύχημα, ο Αλμπέρτο Νούνιες Φεϊτζού, ηγέτης του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος της αντιπολίτευσης, το οποίο είναι φαβορί για να κερδίσει τις επερχόμενες γενικές εκλογές, δήλωσε στους δημοσιογράφους: «Η Ισπανία έχει το δικαίωμα να γνωρίζει τι συμβαίνει με τις υποδομές της, την κατάσταση των σιδηροδρόμων και των συστημάτων ασφαλείας, ποιες προειδοποιήσεις ελήφθησαν από τον Αντάμουζ και ποιες ενέργειες ελήφθησαν».
«Ο ισπανικός λαός έχει δικαίωμα σε μια πλήρη και ανεξάρτητη αναθεώρηση ολόκληρου του σιδηροδρομικού δικτύου», είπε.
Ομάδες διάσωσης και ασθενοφόρων εξακολουθούν να εργάζονται ακούραστα ανάμεσα στα συντριμμένα βαγόνια για να αναζητήσουν πιθανούς επιζώντες.
«Τα καθίσματα πετούσαν στον αέρα»
Όταν το τρένο του ακινητοποιήθηκε, ο Σεμπαστιάν Ερέρο πίστεψε ότι η διακοπή της κυκλοφορίας οφειλόταν στην πτώση ενός εναέριου καλωδίου ηλεκτροδότησης, ένα πρόβλημα που τα τελευταία χρόνια εμφανίζεται όλο και συχνότερα στο δίκτυο σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας της Ισπανίας.
Όμως, οι ανησυχίες του πως θα καθυστερήσει να φθάσει στον προορισμό του διακόπηκαν απότομα, όταν εκσφενδονίστηκε στον αέρα και προσγειώθηκε με το πρόσωπο στο κάθισμα απέναντί του, καθώς ένα άλλο τρένο έπεσε με δύναμη στο πίσω μέρος του συρμού στον οποίο επέβαινε.
Ο Ερέρο, ηλικίας 46 ετών, ταξίδευε χθες στη Σεβίλλη από τη Μαδρίτη σε ένα πρωινό δρομολόγιο της εταιρείας Iryo, όταν το τρένο της κρατικής εταιρείας Renfe συγκρούστηκε με αυτό, με αποτέλεσμα τα τρία τελευταία βαγόνια του να εκτροχιαστούν και να κατρακυλήσουν σε ένα υπερυψωμένο ανάχωμα, σε ένα δυστύχημα που κόστισε τη ζωή σε τουλάχιστον 69 ανθρώπους.
Ο 46χρονος, μαζί με άλλους συνεπιβάτες του, βγήκαν από το τρένο κατεβαίνοντας με δυσκολία το ανάχωμα και περνώντας πάνω από έναν φράχτη σε ένα χωράφι. Όταν γύρισε και κοίταξε πίσω του, συνειδητοποίησε για πρώτη φορά το μέγεθος της καταστροφής.
«Το σκηνικό ήταν ολέθριο. Έβλεπες βαγόνια να έχουν καεί ολοσχερώς, σαν να είχαν εκραγεί. Έβλεπες ανθρώπους να βγαίνουν σε πολύ άσχημη κατάσταση, ενώ άλλοι άρχισαν να ανασύρουν τις σορούς των νεκρών και να τις τοποθετούν ακριβώς δίπλα στο σημείο όπου βρισκόμασταν», δήλωσε ο Ερέρο σε συνέντευξη που παραχώρησε από τη Σεβίλλη.
Ο ίδιος λέει πως νιώθει «σαν να ξαναγεννήθηκε» έχοντας επιζήσει από την τραγωδία, ήταν τυχερός καθώς το βαγόνι του βρισκόταν στο μπροστινό τμήμα του τρένου, όμως η πρόσκρουση προκάλεσε πολλούς τραυματισμούς επιβατών, με κατάγματα στα χέρια ή σπασμένες μύτες.
«Τουλάχιστον ας μας πουν για τους ανθρώπους που δεν έχουν ταυτοποιηθεί. Τουλάχιστον μπορούμε να αρχίσουμε να αποκλείουμε νοσοκομεία επειδή δεν γνωρίζουμε τίποτα. Αυτό είναι χάος», δήλωσε στο Associated Press ο Σεζάρ Βισέντε, ο οποίος περιμένει νέα για την τύχη του αγνοούμενου πατέρα του . «Δεν ξέρω πού είναι. Ελπίζω να τον βρω, Θεέ μου. Δεν θέλω να συμβεί αυτό σε κανέναν. Αυτό είναι αφόρητο. Αυτή είναι κόλαση».
Η Κάρμεν Μπεζαράνο δήλωσε στο Associated Press ότι αναζητά τον αγνοούμενο σύζυγό της, ο οποίος, όπως είπε, βρισκόταν στο τρένο, το οποίο εκμεταλλεύεται η κρατική σιδηροδρομική εταιρεία Renfe της Ισπανίας.
«Το πρόβλημα είναι η αβεβαιότητα που έχουμε, ότι δεν γνωρίζουμε τίποτα και ότι είμαστε εδώ», είπε η Μπεζαράνο. «Οι άνθρωποι της Renfe δεν μπορούν να μας πουν τίποτα εκτός αν είναι επίσημο. Καταλαβαίνετε; Αυτό είναι το θέμα».
Ο Φερνάντο Σέκο, ένας άλλος επιβάτης στο τρένο Renfe με προορισμό τη Σεβίλλη, είπε ότι το τρένο μόλις συνέχισε το ταξίδι του μετά από μια σύντομη στάση όταν συγκρούστηκε με το άλλο τρένο. «Νιώσαμε μια σφοδρή σύγκρουση. Άνθρωποι εκσφενδονίστηκαν στον αέρα, καθίσματα πετούσαν στον αέρα», δήλωσε στην κρατική τηλεόραση TVE.
Αφού έφυγε από το κατεστραμμένο τρένο, είπε ότι είδε ένα «βαγόνι χωρισμένο στη μέση, με νεκρούς παγιδευμένους μέσα». Μόλις έγινε γνωστό το δυστύχημα, εθελοντές έσπευσαν στο σημείο για να προσφέρουν όποια βοήθεια μπορούσαν.
Ο Χοσέ Μαρία Ραμπαντάν, κάτοικος της Ούρντα, της κοντινότερης πόλης, είπε ότι αυτός και άλλοι εθελοντές έφεραν τρόφιμα, νερό και κουβέρτες και παρείχαν μεταφορά σε όσους επλήγησαν από το δυστύχημα. «Ό,τι και αν μας ζητήσουν, θα το φέρουμε», δήλωσε στο Radio Castilla-La Mancha.
Δίλημμα μετά το δυστύχημα του Ιανουαρίου
Το δυστύχημα αυτό ακολουθεί μια άλλη σιδηροδρομική τραγωδία με δεκάδες θύματα τον Ιανουάριο, με την εμπλοκή των ίδιων σιδηροδρομικών εταιρειών, στην ίδια γραμμή, κοντά στην πόλη Ανταμούθ. Είχε τότε αναζωπυρώσει τον δημόσιο διάλογο σχετικά με την ασφάλεια και τη συντήρηση του σιδηροδρομικού δικτύου υψηλής ταχύτητας της Ισπανίας, του μεγαλύτερου στην Ευρώπη και έως πρόσφατα πηγή υπερηφάνειας για τους Ισπανούς.
Ο Ερέρο θυμάται ανθρώπους να τον ρωτούν μετά το δυστύχημα εκείνο εάν ένιωθε ασφαλής να ταξιδέψει με το τρένο. «Θυμάμαι όταν συνέβη το δυστύχημα στο Ανταμούθ, διότι πέρασα ενάμιση μήνα να σκέπτομαι πολλά πράγματα, καθώς έπρεπε να ταξιδέψω οδηγώντας εκεί και ούτε οι δρόμοι είναι ακριβώς στην καλύτερη κατάσταση», είπε.
Το σιδηροδρομικό δυστύχημα είναι πιθανό να αποτελέσει ένα σοβαρό πλήγμα για το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα, του Πέδρο Σάντζεθ, μόλις ένα μήνα πριν η χώρα οδηγηθεί στις κάλπες για τις γενικές εκλογές στις 29 Νοεμβρίου.
Υπενθυμίζεται ότι η διαχείριση από την κυβέρνηση του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στο Ανταμούζ τον Ιανουάριο επικρίθηκε έντονα από πολιτικούς της αντιπολίτευσης και έθεσε ερωτήματα σχετικά με τα επίπεδα επενδύσεων στη συντήρηση των σιδηροδρόμων τα τελευταία χρόνια.
Τα σιδηροδρομικά συνδικάτα είχαν προγραμματίσει απεργία για την Πέμπτη σε ένδειξη διαμαρτυρίας για αυτό που αποκαλούν κακό ιστορικό ασφάλειας στο ισπανικό δίκτυο.
Η τραγωδία έρχεται επίσης εν μέσω μιας άνθησης στη χρήση τρένων υψηλής ταχύτητας, η οποία δεν συνοδεύτηκε από τις απαραίτητες επενδύσεις στη συντήρηση του δικτύου υψηλής ταχύτητας, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο Εμιλιάνο Γκαρσία-Πέιτζ, ηγέτης της περιοχής Καστίγια-λα Μάντσα, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη ότι από τους 110 τραυματίες που εισήχθησαν αρχικά σε νοσοκομεία, οι 60 έχουν λάβει εξιτήριο. Είπε ότι 50 θύματα παραμένουν νοσηλευόμενα, συμπεριλαμβανομένων 15 σε κρίσιμη κατάσταση.
Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, ο οποίος κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος για τα θύματα του δυστυχήματος, μίλησε επίσης στη συνέντευξη Τύπου της Πέμπτης, λέγοντας ότι η ισπανική κυβέρνηση λαμβάνει μέτρα για να διασφαλίσει ότι «αυτό δεν θα ξανασυμβεί ποτέ».
Ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι η κυβέρνηση είναι «πλήρως δεσμευμένη» σε μια τριπλή απάντηση στο δυστύχημα, συμπεριλαμβανομένης της «διαπίστωσης και διευκρίνισης των αιτιών που οδήγησαν σε αυτό το τρομερό σιδηροδρομικό ατύχημα» και της αποζημίωσης των θυμάτων και των οικογενειών τους.
Ο αριθμός των σιδηροδρομικών ατυχημάτων, συμπεριλαμβανομένων των συγκρούσεων και των εκτροχιασμών, αυξήθηκε από 45 το 2016 σε 57 το 2024 και αυξήθηκε σε 69 το 2025, σύμφωνα με την ισπανική αρχή ασφάλειας των σιδηροδρόμων (AESF).
Περίπου 40 εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποίησαν τα τρένα υψηλής ταχύτητας το 2024, σχεδόν διπλάσιος αριθμός από αυτόν του 2019. Ωστόσο, κατά το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους, περίπου 25 εκατομμύρια ταξίδεψαν στο δίκτυο υψηλής ταχύτητας, σημειώνοντας μείωση 14% σε ετήσια βάση.
Με φθηνότερα εισιτήρια σε σύγκριση με πολλές άλλες ανεπτυγμένες χώρες, το σιδηροδρομικό δίκτυο υψηλής ταχύτητας έχει θεωρηθεί επίτευγμα για την Ισπανία τα τελευταία χρόνια, με την τεχνογνωσία του να εξάγεται στη Σαουδική Αραβία και τη Βρετανία.
Μεταξύ 2018 και 2022, η Ισπανία δαπάνησε κατά μέσο όρο περίπου 1,67 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως σε γραμμές υψηλής ταχύτητας, περισσότερα από άλλες χώρες με παρόμοια δίκτυα. Ωστόσο, μόνο το 16% αυτού του ποσού δαπανήθηκε για συντήρηση ή επισκευές, ενώ το υπόλοιπο δαπανήθηκε για υποδομές, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.